|
|
|
Uluslararası
İlişkilerin "Gerçekçi" Teorisi: Kökeni, Kapsamı, Kritiği
Mustafa
AYDIN*
ÖZET
Uluslararası İlişkiler'in kavramsal gelişiminde gerçekçi teorinin
ayrı bir yeri vardır. 1930'ların sonundan 1980'lerin ortalarına
kadar disiplinin neredeyse mutlak hakimi olan gerçekçi okul,
alan üzerindeki etkisi nedeniyle sıklıkla "uluslararası ilişkilerin
teorisi" olarak ifade edilmiştir. Ortaya attığı tartışmalı kavramların
yanı sıra, uluslararası ilişkileri felsefe, tarih ve hukukun
etkilerinden kurtararak, ele aldığı konuları kavramlar aracılığıyla
incelemenin öncülüğünü yaparak da disiplinin gelişimine katkıda
bulunan gerçekçiliğin belki de en etkileyici yanı uzun süreli
etkinliğidir. Her ne kadar dayandığı güç politikası düşüncesinin
konservatif yapısı, gücün mutlak olarak ölçülemez/hesaplanamaz
bir olgu olması, "güç dengesi" politikasına ve analiz odağı
olarak devlete yapılan aşırı vurgu, analizde merkezi bir kavram
olan ulusal çıkarın tanımlamaya direnişi, determinist yapısı
ve benzeri diğer yönleriyle yıllar içerisinde sürekli eleştirilere
muhatap olmuşsa da, realist gelenek yıllar içerisinde yeni açılımlar,
eklemeler, gözden geçirmeler ve yöntemsel değişimlerle ayakta
kalmayı başarmıştır. Üstelik tüm eleştire rağmen, basitliği
ve anlaşılırlığıyla realizm, Uluslararası İlişkiler'in en etkin
ve yaygın teorisi olmaya da devam ediyor.
Anahtar
Kelimeler: Teorileşme, Realizm (Gerçekçilik), Neo-Realizm,
Ulusal Çıkar, Güç, Güç Dengesi, Anarşi, Realpolitik.
The
Realist Theory of the International Relations: Origin, Scope,
Critique
ABSTRACT
Realist theory occupies a special place in the theoretical development
of International Relations discipline. As the dominant theory
of the discipline from mid1930s up until mid1980s, realism has
often been dubbed as the theory of the International Relations
because of its overwhelming influence on IR academia. In addition
to controversial concepts it brought into IR discussions, realism
has served the discipline by pioneering the study of international
developments through conceptual analysis instead of traditional
methods based on historical, legal, and philosophical studies.
Although its various fundamental aspects (such as its conservative
approach to world politics, emphasis on state and power, failure
to define national interest convincingly, deterministic approach
to international politics) have been criticized over the years
from many perspectives, realist tradition has re-emerged time
and again as the leading conceptual explanation of the discipline.
Finally, despite all its exposed weaknesses, the realist theory
of IR, with its clear and simple explanations, is still the
most widely used approach in the area.
Keywords:
Realism, Neo-Realism, National Interest, Power, Balance of
Power, Power Politics, Anarchy, Realpolitik.
-------------------------------------------------------------------------------
*
Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi, Uluslararası
İlişkiler Bölümü.
|
