|
|
|
Emperyalizmin
Yapısal Teorisi - Kısım I*
Johan
GALTUNG**
ÖZET
Bu
çalışmada uluslar içindeki ve uluslar arasındaki eşitsizliği
ve bu eşitsizliğin değişmeye karşı direncini açıklamak için
bir emperyalizm teorisi geliştirilmektedir. Merkez ile Çevre
ülkeleri arasında bir ayrıma giderek Merkezde iktidarda olanlarla
Çevre ülkelerde güce sahip olanlar arasında çıkar birliği olduğu
fikri savunulmaktadır. Sonuçta Çevre ülkelerdeki insanların
çoğunluğunun aleyhine, fakat Merkez ülkelerdeki çoğunluğun lehine
bir ilişki ortaya çıkmaktadır. Makalede ayrıca emperyalizmin
iki mekanizması olduğu belirtilmektedir: Biri hakim olan ulusun
ilişki sürecinden dolayı zenginleştiği dikey etkileşim, diğeriyse
çevre ülkelerde üzerinde baskı kurulan ulusların birbirlerinden
ayrı tutulduğu feodal etkileşim yapısıdır.
Anahtar
kelimeler: Emperyalizm, Merkez, Çevre, çıkar uyumu, çıkar
uyumsuzluğu
A Structural Theory of Imperialism
ABSTRACT
Galtung
develops a theory of imperialism to account for inequality within
and between nations and the resistance of this inequality to
change. He distinguishes between Centre and Periphery and argues
that those in power in the former have a community of interest
with those in power in the latter. The result is a relationship
which operates at the expense of the majority of the people
in the Peripheral countries, but which is largely in the interest
of the majority of the people in Centre countries. Two mechanisms
of imperialism are defined. One is the pattern of vertical interaction
whereby the dominating nation enriches itself as a result of
the interaction process. The second mechanism is the feudal
interaction structure whereby the dominated nations in the periphery
are kept apart.
Keywords:
Imperialism, Center, Periphery, harmony of interest, disharmony
of interest
* Bu makalenin orijinali Journal of Peace Research,
Cilt 8, No 2, 1971, s. 81-117'te yayınlanmıştır. Makalenin İngilizce'den
Türkçe'ye çevrilmesine izin veren International Peace Research
Institute'e ve Johan Galtung'a teşekkür ederiz. Makalenin tercümesi
Birgül Demirtaş-Coşkun tarafından yapılmıştır. Orijinalindeki
özet kısmen değiştirilmiş, orijinal metinde olmayan anahtar
kelimeler eklenmiş ve makale uzunluğu nedeniyle ikiye bölünmüştür.
Makalenin devamı derginin 3. sayısında yayımlanacaktır.
* * Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (International
Peace Research Institute), Oslo Üniversitesi, Norveç.
|
