|
Ortadoğu'da
Ekonomik İlişkilerin Siyasi Çerçevesi; Türkiye'nin İran, Irak
ve Suriye ile Bağlantıları
Mustafa
AYDIN - Damla ARAS*
ÖZET:
Orta Doğu'nun siyasi açıdan baskıcı - iktisadi açıdan kontrollü
ülkelerinde, serbest pazar ekonomisinin hakim olduğu liberal
siyasi ortama sahip ülkelerin aksine, siyasi mantık iktisadi
faaliyetleri belirler. Bölgede iktisadi ilişkilerin çerçevesinin
belirlenmesinde siyasi bağlantılar önceliğe sahip olduğu için,
kendi ülkelerinde pazar ekonomisinin önceliğini uygulayan demokratik
veya yarı-demokratik ülkeler dahi, Orta Doğu devletleriyle ilişkiye
girerken siyasi faktörlerin üstünlüğünü kabul etmek zorundadırlar.
Bu tespiti uygulamada gösterebilmek amacıyla, bu çalışma, Türkiye
ile yakın Orta Doğu komşuları (İran, Irak ve Suriye) arasındaki
iç içe geçmiş ticari ve siyasi ilişkilerin zikzaklı yapısını
ele almaktadır. Çalışma bu ülkeler arasındaki ilişkilerin siyasi
belirleyicilerini ortaya koyacak; ABD'nin bölgeye yönelik politikalarını
etkin dışsal etmen olarak ele alacak; ve Türkiye'de Adalet ve
Kalkınma Partisi'nin iktidara gelmesinin ülkenin yakın Orta
Doğu komşularıyla siyasi ve ekonomik ilişkilerini nasıl etkileyeceğini
araştıracaktır.
Anahtar
kelimeler: Türkiye'nin Orta Doğu Politikası; Ekonomi
Politik; Türkiye-İran İlişkileri; Türkiye-Suriye İlişkileri;
Türkiye-Irak İlişkileri; Siyasi Şartlanmışlık.
Political
Conditionality of Economic Interactions in the Middle East;
Turkey's Relations with Iran, Iraq, and Syria
ABSTRACT:
The
political logic (i.e., political perceptions of the ruling elite
in a given country and nature of the political relations with
other countries) determines economic activity, not the other
way around, among the proto-capitalist states of the Middle
East. As the political ties has primacy in the region in determining
the course of economic relations, even market oriented democratic
(or quasi-democratic) countries have to accept the prominence
of political-strategic relations when dealing with such states.
This paper will examine the interrelated fluctuation of trade
and political tensions between Turkey and its immediate Middle
Eastern neighbours - Iran, Iraq, and Syria. It will highlight
the political determinants of the relationship between these
countries; will discuss the role of the US as the independent
variable; and will assess the possible effects of the emergence
of Justice and Development Party government in Turkey on country's
political and economic relations with its Middle Eastern neighbours.
Keywords:
Political Conditionality; Economy-Politic; Turkey's Middle
East Policy; Turkish-Iranian Relations; Turkish-Syrian Relations;
Turkish-Iraqi Relations.
* Mustafa Aydın: Doç. Dr., Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler
Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü. Damla Aras: King's
College, University of London, Doktora Öğrencisi ve Araştırma
Görevlisi.
|
