|
|
|
ABD'nin
Orta Asya Politikaları ve 11 Eylül'ün Etkileri
Çağrı
ERHAN*
ÖZET
Orta Asya bölgesi, Soğuk Savaş boyunca olduğu gibi, Sovyet Sosyalist
Cumhuriyetler Birliği'nin dağılmasını takip eden ilk yıllarda
da ABD'nin dış politika öncelikleri arasında yer almadı. Ancak
1990'ların ikinci yarsında ABD'nin Orta Asyada'ki yaşamsal çıkarlarının
giderek farkına varmamasına paralel olarak, Amerikan ulusal
güvenlik stratejilerinde bu bölgeye ayrılan yer de artmaya başladı.
11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ise ABD, Orta Asya cumhuriyetleriyle
yakın işbirliği yapmaya başladı. Bölgeye gelmeye "istekli" Amerikan
birlikleri 2001 sonundan itibaren "terörle mücadele" söylemi
altında Orta Asya'ya girmeye başladılar. Böylece 1990'ların
ikinci yarısından itibaren, bölgeye güçlü biçimde girebilmenin
yollarını arayan ABD, Orta Asya'ya yönelik askeri açılımını
başlatmış oldu. Bu durum, Rusya'nın "geçici onayı" ve bölge
ülkelerinin işbirliğine yanaşmaları sayesinde kolaylıkla gerçekleştirildi.
Anahtar
Kelimeler: ABD, Orta Asya, Rusya, 11 Eylül, Jeopolitik
US
Policies toward Central Asia and Effects
of the September 11
ABSTRACT
As
is had been the case during the Cold War, Central Asian region
was one of the priorities in the US foreign policy in the wake
of the dissolution of the Soviet Union. Howevwr, this gegan
to change in the second half of the 1990s as the US became aware
of its vital interests in the region. This led to a situıation
in which the place accorded to Central Asia in the American
national security strategies began to increase. Following September
11 attacks the US started cooperating with the Central Asian
republics closely. US troops began to enter the region under
the rhetoric of "fight against terrorism" since the end of 2001.
Thus, US administration began its military opening toward the
region as it had been seeking ways to gain influence in the
region since the second half of the 1900s. Wahington realized
its aim guickly due to the "temporary approval" of Russia and
willingness of the regional countries to cooperate.
Keywords: US, Central Asia, Russia, September 11,
geopolitics
* Doç Dr., Ankara Üniversitesi, Siyasal Bilgiler Fakültesi,
Uluslararası İlişkiler Bölümü.
|