|
|
|
Rejim
Teorileri İnsan Hakları Sorunlarının İncelenmesinde Çerçeve
Olarak Kullanılabilir mi?
Sevilay
Z. AKSOY*
ÖZET
Uluslararası rejimler hem uluslararası siyasette hem de uluslararası
ilişkiler literatüründe giderek artan bir yer ve önem kazanmaya
başladı. Bunun başlıca sebebi tüm insanlığın karşı karşıya bulunduğu
acil ve artan sorunlar karşısında çözüm üretebilecek uluslararası
işbirliğine herzamankinden fazla duyulan ihtiyaçtır. Fakat ilgili
akademik tartışma, rejimlerin kavramsallaştırılması, kurulması,
sürdürülmesi ve etkinliği üzerine ciddi bir anlaşmazlık içerisindedir.
İnsan hakları alanı bu anlaşmazlık ve karışıklık durumundan
muaf olmadığı gibi, bu durumdan, insan hakları konularının uluslararası
işbirliğine görünüşte direnç göstermesi sebebi ile daha çok
etkilenmektedir. Bu makale bu konuları üç kısımda ele almaktadır.
İlk olarak, rejimlerin kavramsallaştırılması ile ilgili başlıca
teorik yaklaşımlar gözden geçirilmektedir. İkinci olarak, bu
gözden geçirmenin insan hakları rejimleri için anlamı açıklanmaktadır.
Ve son olarak, uluslararası aktörlerin, baskın ve birbiri ile
rakip rejim teorileri çerçevesinde işbirliği motivasyonları
araştırılmakta ve bunun insan hakları konularına olan bağlantıları
ve ilgisi incelenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Uluslararası Rejimler, İnsan Hakları,
Neoliberalizm, Realizm, Kognitivizm
The
Regime Theories: Useful Frameworks for Analysing Human Rights
Issues?
ABSTRACT
International regimes have come to occupy an increasing space
and importance within both politics among nations and the literature
on international relations. This is so simply because of the
ever-increasing need for fruitful international cooperation
in the face of increasing and urgent problems facing the whole
humanity. However, the related academic debate is in a state
of major dissent regarding the conceptualisation of regimes,
including their formation, maintenance and effectiveness. Human
rights area is not immune from this state of dissent and confusion,
and even more so because of the seeming resistance of human
rights issues to international cooperation. This article addresses
these issues and does so in three parts. First, I review the
major theoretical approaches to the conceptualisation of regimes.
Second, I explain the implications of this review for human
rights regimes. And finally, I explore the motivations of international
actors to cooperate under the dominant and competing regime
theories, and examine their relevance to human rights issues.
Keywords: International Regimes, Human Rights, Neoliberalism,
Realism, Cognitivism.
--------------------------------------------------------------------
*
Yrd. Doç. Dr., Dokuz Eylül Üniversitesi Uluslararası İlişkiler
Bölümü Öğretim Üyesi.
|
