|
|
|
Türk
Dış Politikası’nda Avrasya Seçeneği*
Erel
TELLAL**
ÖZET
Türkiye’nin cumhuriyet yönetimi altında izlediği dış politikanın
değişmeyen temel özelliklerinden biri de “Batı’ya yönelik olması”dır.Hal
böyle olmakla birlikte, son on yıl içerisinde Türkiye’nin önüne
bir “Avrasya seçeneği” gelip dayanmıştır. Türkiye yetmiş yıllık
“reddiye”nin ardından, bağımsızlıklarını kazanmalarını izleyen
yıllarda özellikle Orta Asya ve güney Kafkasya devletleriyle
ilişkilerini geliştirmeye (iyi ilişkiler kurmaya) çabalamıştır.
On yıllık çaba on yıllık başarısızlık olarak değerlendirilebilir.
Bunda, politika belirleme/uygulama sürecinde devletin ve onun
politikasını yürütmesi beklenen Dışişleri Bakanlığı’nın etkisiz
kalması ile bu boşluğu kendilerini “büyük ağabey” yerine koyan
aşırı ulusçularla, “ümmeti kucaklama sevdası”na düşen köktendincilerin
etkisi önemli etkenler olmuştur. Başarısızlıkta bölgeden ve
uluslararası ortamdan kaynaklanan nedenler de rol oynamıştır.
İkinci on yılda Türkiye bölgeye yönelik politikalarında başarı
sağlamak için bu etkenleri saptamalı, bölge ülkeleri ve özellikle
de Rusya Federasyonu ile işbirliğine yönelmelidir.
Anahtar Kelimeler: Türk Dış Politikası, Avrasya, Orta
Asya, ABD, Rusya.
Eurasian
Alternative in Turkish Foreign Policy
ABSTRACT
One of the constant fundamental principles of Turkish foreign
policy during the republican era has been its “Western orientation”.
In spite of this fact Turkey faced an “Eurasian alternative”
in the last decade. Turkey, after negligence for 70 years, has
tried to develop (to have friendly relations) with Central Asian
and southern Caucasian states after they had acquired independence.
The attempt of the last ten years can be called as failure of
the last ten years. Since the State and the Ministry of Foreign
Affairs remained ineffective in the process of determining policy
and implementing it, this vacuum was filled by extreme nationalists
who are inclined to see themselves as “big brother” and also
by religious fundamentalists. Moreover, reasons stemming from
the region and international environment played a role in the
failure of Turkish policies as well. In the second decade Turkey
should determine the related factors and head toward to cooperate
with regional countries and Russia in order to become successful
in the region.
Keywords: Turkish Foreign Policy, Eurasia, Central Asia,
USA, Russia.
--------------------------------------------------------------------
*
8. Ulusal Sosyal Bilimler Kongresi’ne 5 Aralık 2003’te sunulan
aynı başlıktaki bildirinin geliştirilmiş halidir.
** Yrd. Doç. Dr., Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi
Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi.
|
